De stille kracht/ gezien in de Leidsche Schouwburg/door Elise

Heb je dat ook wel eens in het theater, dat je overvallen wordt door een kriebelhoest en dat je die met man en macht probeert te onderdrukken. Of dat je midden in de voorstelling bedenkt dat je je telefoon niet hebt uitgezet? Dat doe je natuurlijk om te voorkomen dat jezelf een flater van de eerste orde bezorgt, dat andere theater bezoekers geïrriteerd raken, dat ze er wat van zeggen. Of dat de acteurs er wat van zeggen, of nog erger dat de acteurs midden in hun spel de voorstelling staken en je dringend verzoeken de zaal te verlaten.

Van dat laatste was ik eergisteren getuige in de Leidse Schouwburg bij de voorstelling ‘De stille kracht’ naar de gelijknamige roman van Louis Couperus onder bewerking en regie van Ger Thijs. Zo stil was het er dus niet. Een woedende regisseur vloog op een niet stil te krijgen hoestende, oude dame af. Ze verliet de zaal naar zijn zin niet vlot genoeg. Het was beslist voor alle partijen heel vervelend!

Al met al was het een mooie voorstelling neergezet door een indrukwekkende bezetting van Tom Jansen, Johanne ter Steege, Joris Maussen, Oda Spelbos, Hajo Bruins, Victor Reinier, Esther Scheldwacht, Martin Swab en Heddy Lester.

Het verhaal, een literair en indringend meesterwerk voor velen van ons, speelde zich af in Nederlands Indie en wikkelde zich met gepaste vaart en afwisseling voor ons af. Het drama is spannend met haar actuele thematiek. Is Oost Oost, en West West en zullen ze elkaar dan nooit treffen? Terwijl de Nederlandse gemeenschap gewikkeld in een verloren strijd met gevoelens, land en klimaat, te gronde gaat, kijken de inlanders toe. Ze hoeven niet in te grijpen; ‘de stille krachten van het lot’ doen het werk met alle gevolgen van dien.


De dialogen waren scherp, ofschoon ze door diezelfde vaart voor mij niet altijd even goed verstaanbaar waren, terwijl ik toch ongeveer bovenop het toneel zal (Bagnoire A). Soms bekroop me wel het gevoel dat alleen diegene die aan het woord waren acteerden. De ‘ontvangers’, luisteraars zo je wilt, hoorden de teksten geheel bewegingsloos aan. Maar misschien was dat juist wel de bedoeling van de regisseur en is de pointe daarvan mij ontgaan.

Het meesterwerk van Couperus kwam in het stuk goed tot zijn recht. Ofschoon het door de houterigheid in het spel bij vlagen warm, meeslepend en emotionerend was (wellicht te wijten aan de try-out), wordt het beslist, als ze verder groeien en de warmte weten uit te breiden, ook een meesterwerk op het toneel!

‘De stille kracht’ is nog tot en met februari 2007 te zien. Zie voor de speellijst de webstek van theaterbureau Hummelinck Stuurman.

Terug naar boven