Herinneringen

Zo tegen de zestig krijgen mensen steeds meer te maken met herinneringen, die spontaan en ongevraagd boven komen drijven. Herinneringen die decennia lang hebben gesluimerd. Het zijn niet alleen vaak 'herhaald en ingesleten'- herinneringen, maar juist van het 'vijftig-jaar-niet-aan-gedacht '-type aldus een lezenswaardig artikel van Douwe Draaisma op 6 oktober in de NRC.

Als men probeert herinneringen bij hoogbejaarden uit de permastore te ontdooien, dan valt op dat vooral herinneringen tussen de 15 en 25 jaar de boventoon voeren. Honderjarigen kunnen zich weinig voor de geest halen over de laatste veertig jaar van hun leven, maar weten als de dag van gisteren zich gebeurtenissen uit hun jeugd te herinneren.

Het is opvallend dat deze herinneringen de boventoon blijven voeren, ook als men bijvoorbeeld rond zijn of haar veertigste levensjaar een oorlog of natuurramp heeft meegemaakt.

Zo staat in het artikel het voorbeeld van Cornelia van het Westeinde-Vermue van 1899, die de watersnoodramp van 1953 half vegeten lijkt, maar begint te huilen zodra ze het over een overstroming van 1906 heeft, waarbij een polder onderliep en wat kippen verdronken. (het voorbeeld haalt Draaisma uit Eeuwelingen, levensverhalen van honderdjarigen van Steffie van den Oord).

Alleen een ingrijpende gebeurtenis zoals een emigratie of een oorlog kan de reminiscentie-hobbel van rond het twintigste levensjaar een paar jaar verschuiven.

Afbeelding uit NRC-artikel

Dus als hoogbejaarden veertig jaar lang ongevraagd en spontaan herinneringen aan hun leven tussen de 15 en 25 krijgen, dan loont het volgens mij de moeite om jongeren zoveel mogelijk te steunen in het uitvoeren van hun dromen.

Nu worden de inzichten rondom reminiscentie vooral gebruikt om sombere ouderen te helpen of om (demente) ouderen een gevoel van eigenwaarde te laten behouden.

Dit soort activiteiten acht ik zeer zinvol. Als lange termijn strategie is het handig om ook in te zetten op jongeren. Geef ze een paar goede ervaringen mee, zodat die opgeslagen in het geheugen, als ze hoogbejaard zijn, weer kunnen ontdooien!

Jonge jaren gaan nooit weg
Douwe Draaisma
NRC 6 oktober 2007

Eeuwelingen, Levensverhalen van honderdjarigen
Steffie van den Oord
Uitgeverij Contact

Terug naar boven